مقدمه
داستان پولی ها و تسمه ها داستان پر غصه ای است که اگر بر آن اشراف نداشته باشیم و در واحد تعمیرات و بهره برداری صنایع مشغول کار باشیم ، هرروز یا به طور مداوم درگیر این چالش می شویم . یکی ازمتداول ترین مشکلات آن مشکل پار شدن تسمه ها ، تیز کردن پولی ،شیشه ای شدن سطح پولی ، دفرمه شدن شیار پولی ، نامحوری ، جیغ کشیدن تسمه ، گردش درجا تسمه روی پولی (گیریپاژکردن ) و غیره است .در مقاله زیر که بر گرفته از سالها تجربه من در حوزه مدیریت تعمیرات در صنایع بزرگ کشور است به این مبحث به صورت کاربردی می پردازم باشد تا کمک کنم بخشی از مشکلات واحدهای تعمیرات و بهره برداری کمتر گردد .
سئوال اول :چرا از پولیها در صنعت استفاده میشود؟
- پولیها یا قرقرهها اجزای اساسی در بسیاری از سیستمهای انتقال قدرت صنعتی هستند. این قطعات ساده اما موثر، امکان انتقال نیرو و گشتاور بین محورهای مختلف را فراهم میکنند. اما چرا پولیها تا این اندازه در صنعت کاربرد دارند؟ در ادامه به برخی از دلایل اصلی استفاده از پولیها در صنایع مختلف میپردازیم:
1-انتقال قدرت بین محورهای دور از هم:
- پولیها به کمک تسمه یا زنجیر، امکان انتقال قدرت بین محورهایی که فاصله زیادی از هم دارند را فراهم میکنند. این ویژگی به ویژه در مواردی که نصب چرخدندهها به دلیل فاصله زیاد مقرون به صرفه نیست، بسیار مفید است.
- مثال: در نوار نقالهها، پولیها به کمک تسمه، مواد را از یک نقطه به نقطه دیگر منتقل میکنند.
تغییر سرعت و گشتاور:- با استفاده از پولیهای با قطرهای مختلف، میتوان سرعت و گشتاور خروجی را نسبت به ورودی تغییر داد.
- مثال: در دستگاههای مخلوطکن، پولی کوچک به یک پولی بزرگ متصل میشود تا سرعت چرخش تیغهها کاهش یافته و گشتاور افزایش یابد.
- تغییر جهت حرکت:
- با استفاده از چندین پولی، میتوان جهت حرکت را تغییر داد.
- مثال: در بسیاری از ماشینآلات، پولیها برای تغییر جهت حرکت تسمه و انتقال قدرت به بخشهای مختلف دستگاه استفاده میشوند.
- سادگی و هزینه کم:
- طراحی و ساخت پولیها نسبت به سایر اجزای انتقال قدرت مانند چرخدندهها سادهتر و کمهزینهتر است.
- مثال: در بسیاری از دستگاههای خانگی مانند چرخ خیاطی، پولیها برای انتقال قدرت از موتور به سوزن استفاده میشوند.
- انعطافپذیری:
- سیستمهای انتقال قدرت مبتنی بر پولی نسبت به سیستمهای چرخدندهای انعطافپذیری بیشتری دارند و به راحتی میتوان آنها را تغییر داد یا تعمیر کرد.
- مثال: در خطوط تولید، میتوان با تغییر قطر پولیها یا جایگزینی تسمهها، سرعت خط تولید را به راحتی تنظیم کرد.
6.کاهش صدا و لرزش:
- به دلیل لغزش جزئی بین تسمه و پولی، سیستمهای انتقال قدرت مبتنی بر پولی نسبت به سیستمهای چرخدندهای صدای کمتری تولید میکنند و لرزش کمتری دارند.
- مثال: در دستگاههای چاپ، پولیها برای انتقال کاغذ به صورت آرام و بدون لرزش استفاده میشوند.
سئوال دوم :پولی ها برچه اساسی تقسیم بندی می شوند :
پولی براساس نوع تسمه ، شکل ، نوع کاربرد ، نوع طراحی و نوع ساخت می توان طبقه بندی کرد
قبل از پرداختن به توضیح اینکه انواع براساس نوع تسمه باید به طور مختصر انواع تسمه های کاربردی را معرفی کنم .تسمه های به طور کلی به انواع زیر تقسم بندی می شوند .
- انواع تسمه: به چند دسته تقسیم میشوند.
- برخی از انواع تسمهها عبارتند از:
- تسمههای تخت: این تسمهها سادهترین نوع تسمه هستند و برای انتقال قدرت در سرعتهای پایین و متوسط مناسب هستند.